\"son-yazim-kilavuzundaki-degisiklikler\"Üniversiteler İçin Uygulamalı Türk Dili ve Kompozisyon Bilgileri adlı eserin imlâsında ve imlâ-noktalama konusunun anlatılmasında Türk Dil Kurumu tarafından hazırlanan İmlâ Kılavuzu’nun 2000 yılı baskısı esas alınmıştı. Kurumun 2005 yılında yayımladığı Yazım Kılavuzu’nda bazı değişiklikler yapıldığı için eserin beşinci baskısı bu Kılavuza göre güncellenmiştir. Yukarıda adı geçen eserin önceki baskılarını elinde bulunduranlar için yazımdaki önemli bazı değişiklikler burada özetlenmiştir.

1. İmlâ yerine yazım teriminin kullanılması kararlaştırılmıştır.
2. Arapça, Farsça ve Batı dillerinden dilimize giren kelimelerdeki ince l ünsüzünden sonra gelen â ve û ünlüleri üzerine (kişi ve yer adları dışında) düzeltme işareti konmaz: evlat, ahlak, plan, reklam; Halûk, Leylâ, Elâzığ.
3. –mak, -mek ile biten mastarlardan sonra –a, -e, -ı, -i eklerinden biri geldiğinde araya y ünsüzü girer: kazanmak-a > kazanma-y-a, sevmek-e > sevmey-e, görmek-i > görme-y-i.
4. Bir konuya veya bölüme ait maddeler şıklar hâlinde sıralanırken ç ve ğ harfleri de kullanılmaktadır. (a, b, c, ç, d, e, f, g, ğ, h …)
5. Hane kelimesiyle oluşturulan birleşik kelimeler bitişik yazılır: çayhane, dershane, yemekhane gibi. Ancak kullanımdaki yaygınlık sebebiyle eczahane, hastahane, pastahane, postahane sözleri eczane, hastane, pastane, postane biçiminde yazılmaktadır.
6. Uluslararası, milletlerarası kelimeleri bitişik yazılırken devletler arası ve şehirler arası kelimeleri ayrı yazılmaktadır.
7. Ev kelimesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır: aşevi, bakımevi,basımevi, doğumevi, kitabevi, öğretmenevi, polisevi, yayınevi.
8. Arapça ve Farsça kurala göre oluşturulan tamlamalar ve kalıplaşmış biçimler bitişik yazılır: darülfünun, şeyhülislam, maşallah; ehvenişer, gayrimenkul, hüsnüniyet, suikast.
9. Şehirlere sonradan verilen unvanlar bitişik yazılır: Kahramanmaraş, Gaziantep, Şanlıurfa.
10. Yer adlarında ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar: Ağrı Dağı, Erciyes Dağı, Çanakkale Boğazı, Ege Denizi, Tuz Gölü, Tuna Nehri.
11. Levhalar ve açıklama yazılarının her kelimesi büyük harfle başlar: Giriş, Vezne, Başkan, Otobüs Durağı, Öğrenci İşleri Bürosu, 5. Kat, IV. Sınıf, E Blok.
12. Hitap kelimeleri de büyük harfle başlar: Sevgili Kardeşim, Aziz Dostum, Değerli Arkadaşım,
13. Noktalı virgül (;) işaretinin kullanımıyla ilgili olarak önceki baskılarda yer alan “Kendilerinden evvelki cümleyle ilgi kuran ancak, fakat, lakin, çünkü, yoksa, bundan dolayı, binaenaleyh, sonuç olarak, bununla birlikte, öyleyse vb. cümle başı bağlaçlarından önce konur.” ifadesi son baskıda çıkartılmıştır.
14. İki nokta (:) işaretinin kullanımıyla ilgili olarak önceki baskılarda yer alan “Kütüphanecilik alanında yazar adı ile eser başlığı arasına konur.” maddesi çıkartılmış, yerine Genel ağ adreslerinde kullanılır: http://www.tdk.gov.tr maddesi konulmuştur.
15. Tek tırnak (‘ ‘) işaretinin kullanımıyla ilgili olarak önceki baskılarda yer alan “Dil yazılarında verilen örneğin anlamını göstermek için kullanılır.” maddesi son baskıda çıkartılmıştır.
16. Köşeli ayraç ( [ ] ) işaretinin kullanımıyla ilgili olarak önceki baskılarda yer alan “Bilimsel çalışmalarda, metinde bulunmayan veya silinmiş olan, fakat araştırmacı tarafından tamamlanan bölümler köşeli ayraç içine alınır.”
maddesi son baskıda çıkartılmıştır.
17. Kişi adlarından sonra gelen saygı sözlerine getirilen ekleri ayırmak için kesme işareti konur: Bekir Bey’e, Ayşe Hanım’dan, Mahmut Efendi’ye.
18. an’ane, sun’i, kur’a, cür’et, nev’i gibi bazı alıntı kelimeler kesme işareti kullanılmadan yazılmaktadır: anane, suni, kura, cüret, nevi.
19. Gelenekleşmiş olan T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe) kısaltmalarının dışında büyük harfle yapılan kısaltmalarda nokta kullanılmaz: B (Batı, bay), C (Cilt), ET (Eski Türkçe), S (Sayı), MÖ (Milattan önce), PK (Posta kutusu). Değişiklik yapılan diğer kısaltmalardan bazıları: Hz. öz. (Hizmete özel), Nu. (Numara), tel. (Telefon), Yrd. Doç. (Yardımcı Doçent).
20. Yazımında değişiklik yapılan bazı kelimeler: büyükşehir, gökkuşağı, kampus, Kur’an-ı Kerim, lastik.

Kaynak: http://www.turkdili.selcuk.edu.tr/program/yazimdakideg.pdf

Derecelendirme:
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)

Kullanıcı Yorumları


Yorum yapabilmek için Giriş yapın.


Benzer Haberler


10 Temmuz 2014, Yorum Yapılmamış
10 Temmuz 2014, Yorum Yapılmamış
10 Temmuz 2014, Yorum Yapılmamış
10 Temmuz 2014, Yorum Yapılmamış